Với người theo Phật giáo Tây Tạng, cao nguyên là một cảnh quan thiêng còn sống động với những ngọn núi, hồ và tu viện linh thiêng. Đây là hướng dẫn tôn trọng cho du khách về các thánh địa hành hương lớn của Tây Tạng và việc thực hành kora.
Đi du lịch ở Tây Tạng là đi qua một cảnh quan thiêng còn sống động. Với người theo Phật giáo Tây Tạng, một số ngọn núi, hồ và tu viện không chỉ đẹp mà còn là nơi linh thiêng, gắn với nhiều thế kỷ sùng kính. Người hành hương đi những quãng đường rất xa để đến đó, thường là đi bộ, đôi khi lễ lạy toàn thân suốt dọc đường. Hiểu những nơi này, và việc thực hành gắn kết chúng, biến một chuyến đi tham quan thành điều sâu sắc và tôn trọng hơn. Đây là phần giới thiệu cho du khách về các thánh địa hành hương lớn của Tây Tạng.
Việc thực hành kora
Ở trung tâm của hành hương Tây Tạng là kora, hành động đi bộ một vòng sùng kính quanh một vật thiêng hoặc nơi thiêng. Người hành hương đi vòng quanh chùa, bảo tháp, núi và hồ, hầu như luôn theo chiều kim đồng hồ (ngoại lệ là những người theo truyền thống Bön cổ hơn, họ đi ngược chiều kim đồng hồ). Đi kora là hành động tích phước và chiêm nghiệm, thường đi kèm quay bánh xe cầu nguyện, thầm đọc mật chú và đếm số lần lễ lạy.
Với du khách, tham gia kora một cách tôn trọng, bước cùng nhịp với người hành hương, đi cùng chiều và giữ sự hiện diện yên lặng, quan sát, là một trong những điều xúc động nhất bạn có thể làm ở Tây Tạng. Hướng dẫn viên sẽ chỉ cho bạn phép tắc ở từng nơi.
Bạn cũng sẽ thấy những hình thức sùng kính khác đan vào cảnh quan. Một số người hành hương thực hiện lễ lạy toàn thân (prostration), đo cả một vòng đi hay thậm chí một hành trình hàng trăm km bằng chính chiều dài thân mình, đứng dậy, bước tới rồi lại nằm sấp xuống, hết dặm này đến dặm khác. Những người khác dâng đèn bơ yak, khăn trắng (khata) hoặc tsampa (bột lúa mạch rang) tung lên trời ở các đèo cao cùng tiếng hô “lha gyalo”, “chiến thắng thuộc về chư thần”. Những dây cờ cầu nguyện và đá mani được khắc đánh dấu các đèo, cây cầu và nơi thiêng, mỗi thứ là một hành động tích phước lặng lẽ. Hiểu những cử chỉ này biến điều trông như nghi lễ đơn giản thành điều dễ đọc và sâu sắc tính người.
Chùa Jokhang và Barkhor
Trung tâm tinh thần của thế giới Tây Tạng là chùa Jokhang (Đại Chiêu) ở Lhasa. Được xây từ thế kỷ 7 và lưu giữ tượng Jowo Shakyamuni được tôn kính, đây là ngôi chùa linh thiêng nhất của Phật giáo Tây Tạng. Quanh chùa là Barkhor, vòng hành hương cổ, nơi một dòng sông không ngừng chảy theo chiều kim đồng hồ gồm người hành hương, thương nhân và bánh xe cầu nguyện từ trước bình minh. Đi bộ quanh Barkhor lúc rạng sáng, giữa những tín đồ lễ lạy toàn thân và mùi hương bách xù, là phần giới thiệu thiết yếu về lòng sùng kính của người Tạng, và là điểm dừng đầu tiên tự nhiên của bất kỳ tour Tây Tạng nào.
Núi Kailash: ngọn núi thiêng
Không nơi nào hiện lên lớn hơn trong trí tưởng tượng thiêng liêng so với núi Kailash, ngọn núi cao 6.638 m ở viễn tây Tây Tạng. Núi linh thiêng với bốn tôn giáo, tín đồ Phật giáo Tây Tạng, Ấn Độ giáo, Kỳ Na giáo và đạo Bön, và được các tín đồ coi là trung tâm tinh thần của vũ trụ. Ngọn núi không bao giờ được leo; thay vào đó, người hành hương đi bộ khoảng 52 km kora quanh chân núi, băng qua đèo Drolma La cao trên 5.600 m. Người ta tin rằng một vòng đi sẽ gột sạch tội lỗi của cả một đời.
Gần Kailash là hồ Manasarovar, một trong những hồ nước ngọt cao nhất thế giới và rất linh thiêng trong cả truyền thống Phật giáo và Ấn Độ giáo. Cùng nhau, chúng tạo nên cuộc hành hương tối thượng của Tây Tạng. Đến được đó là một cuộc thám hiểm nhiều ngày nghiêm túc băng qua địa hình xa xôi, tâm điểm của Tour 14 ngày vòng kora núi Kailash & Guge của chúng tôi. Để biết bối cảnh, xem thêm các ghi chú lên kế hoạch rộng hơn về cách đến Tây Tạng của chúng tôi.
Các tu viện lớn
Các tu viện của Tây Tạng tự chúng là những điểm đến hành hương, mỗi nơi gắn với một trường phái và một dòng truyền thừa:
- Tashilhunpo ở Shigatse, nơi an tọa của Ban Thiền Lạt Ma, với bức tượng Phật Di Lặc khổng lồ dát vàng.
- Ganden, nằm trên một dải đồi phía đông bắc Lhasa, do Tsongkhapa sáng lập năm 1409 và là cái nôi của phái Cách Lỗ (Gelug). Vòng kora trên sườn núi của nơi này rất ngoạn mục.
- Samye, tu viện đầu tiên của Tây Tạng, hơn 1.200 năm tuổi, được bố trí như một mạn đà la lớn của vũ trụ Phật giáo.
- Drepung và Sera gần Lhasa, hai trong số những học viện tu viện lớn nhất, nơi đôi khi bạn có thể chứng kiến các sân tranh biện nổi tiếng.
- Drak Yerpa, một cụm hang thiền cổ trên vách đá gần Lhasa, từ lâu được các bậc thầy lớn dùng làm nơi ẩn tu.
Khi đến những nơi này, bạn gặp không phải bảo tàng mà là các trung tâm tu tập đang hoạt động, nơi người hành hương dâng đèn bơ yak và đi các vòng đúng như họ đã làm qua nhiều thế kỷ.
Những hồ thiêng
Nước cũng linh thiêng. Namtso, “Thiên Hồ”, và Yamdrok, “hồ bọ cạp” màu ngọc lam, đều là đối tượng hành hương cũng như kỳ quan cảnh sắc, được bao quanh bởi cờ cầu nguyện và các đống đá. Người hành hương đi kora quanh bờ hồ, và với du khách, đó là cơ hội đứng trong những cảnh quan mênh mông, yên lặng như đầy ý nghĩa.
Đi du lịch một cách tôn trọng
Một cảnh quan hành hương đòi hỏi điều gì đó từ du khách. Vài nguyên tắc đi rất xa:
- Đi theo chiều kim đồng hồ ở chùa, bảo tháp, núi và hồ, theo người hành hương.
- Hỏi trước khi chụp ảnh người, đặc biệt người đang cầu nguyện, và nghe theo hướng dẫn viên về chụp ảnh bên trong, vốn thường bị hạn chế.
- Di chuyển yên lặng và kín đáo trong các điện thờ; không chạm vào tượng, tranh tường hay đồ cúng.
- Ăn mặc kín đáo, che vai và đầu gối ở nơi tôn giáo, và bỏ mũ khi vào trong.
- Hãy đón nhận, đừng làm gián đoạn. Đây là nơi thờ cúng đang hoạt động; đặc ân là được chứng kiến, không phải để trình diễn.
Khi tiếp cận với sự khiêm tốn, các thánh địa hành hương của Tây Tạng mang đến điều hiếm có trong du lịch hiện đại: tiếp xúc với một địa lý thiêng liêng vẫn còn hoàn toàn sống động. Dù bạn đi bộ quanh Barkhor lúc bình minh hay mơ về con đường dài đến Kailash, những nơi này là trái tim tinh thần của cao nguyên, và là lý do sâu xa nhất khiến nhiều du khách thấy Tây Tạng khó quên.
Tự mình hành hương. Vòng kora Barkhor quanh chùa Jokhang là một phần của tour 5 ngày Lhasa & hồ Yamdrok của chúng tôi và của mọi lịch trình dài hơn bắt đầu ở Lhasa. Với Kailash, tour 16 ngày Everest, vòng kora Kailash & Guge đi trọn vòng ba ngày qua đèo Drolma La (5.630 m) và dừng ở hồ Manasarovar trên đường; tour chỉ chạy từ giữa tháng 4 đến tháng 10, vì vòng kora không được đi vào mùa đông.
Từ trang viết đến cao nguyên
Khám phá Tây Tạng cùng người có thể giải thích cho bạn
Các chuyến đi của chúng tôi do hướng dẫn viên người Tạng bản địa có giấy phép hành nghề dẫn đoàn, những người có thể giải thích cho bạn điều bạn đang thấy, dù là trong tu viện, trên cung đường hành hương hay giữa thảo nguyên. Đây là hai chuyến đi mà hầu hết du khách chọn để bắt đầu.
Lhasa & Yamdrok (5 ngày)
Lhasa · Hồ Yamdrok · Chùa Xiazhulin · Lhasa
Năm ngày xuất phát từ Lhasa: một buổi sáng thực hành nghề thủ công Tây Tạng, các nhà sư tranh biện ở Sera, cung điện Potala và chùa Jokhang, rồi một ngày vượt đèo Kamba La đến hồ Yamdrok và chùa Xiazhulin. Đây là chuyến đi Tây Tạng ngắn nhất của chúng tôi, chạy theo hình thức đoàn ghép vào các ngày cố định.
Everest & Namtso (9 ngày)
Lhasa · Hồ Yamdrok · Sông băng Karola · Shigatse · Rongbuk · Trại nền Everest · Shigatse · Lhasa · Namtso · Lhasa
Chín ngày thêm Namtso vào con đường đến Everest: các nhà sư tranh biện ở Sera, Potala và Jokhang ở Lhasa; hồ Yamdrok và, xa hơn, sông băng Karola trên đường về phía tây; một đêm tại trại nền Everest; Tashilhunpo; và chuyến đi trong ngày cuối cùng đến Namtso khi bạn đã thích nghi độ cao. Đoàn ghép, khởi hành theo ngày cố định.
Hỏi đáp
Kora là một vòng đi sùng kính quanh một nơi hoặc vật thiêng, như chùa, bảo tháp, núi hay hồ. Người hành hương đi theo chiều kim đồng hồ (những người theo truyền thống Bön cổ hơn đi ngược chiều), thường vừa quay bánh xe cầu nguyện vừa đọc mật chú. Tham gia kora một cách tôn trọng, cùng chiều và với sự hiện diện yên lặng, là một trong những điều ý nghĩa nhất mà du khách có thể làm.
