Bánh xe mani là bánh xe cầu nguyện của người Tạng chứa thần chú Om Mani Padme Hum; mỗi vòng quay theo chiều kim đồng hồ được tính như đọc thần chú ấy. Cùng với cờ cầu nguyện và đá mani.
Trả lời nhanh: Bánh xe mani (bánh xe cầu nguyện) là một ống trụ chứa cuộn giấy quấn chặt in thần chú Om Mani Padme Hum lặp lại nhiều lần, và tên gọi bắt nguồn từ chính thần chú đó. Phật tử Tây Tạng tin rằng quay bánh xe theo chiều kim đồng hồ mang lại công đức tương đương đọc từng thần chú bên trong. Cờ cầu nguyện (lungta, "ngựa gió") có năm màu tượng trưng cho năm nguyên tố và đưa những lời cầu nguyện in trên cờ theo gió bay đi, còn đá mani là những tảng đá khắc cùng thần chú, luôn được đi qua với đá ở bên phải bạn.
Đi bất cứ đâu ở Tây Tạng, bạn sẽ gặp đi gặp lại ba người bạn lặng lẽ: những dây cờ cầu nguyện rực rỡ bay phần phật trong gió, những bánh xe cầu nguyện quay trong tay người hành hương và những đá mani khắc chữ thiêng dọc đường mòn. Chúng không phải đồ trang trí. Mỗi thứ là một cách gửi lời cầu nguyện vào thế gian, và hiểu chúng sẽ thay đổi cách bạn cảm nhận cảnh quan.
Cờ cầu nguyện: lời nguyện theo gió
Những lá cờ nhiều màu giăng trên đèo, mái nhà và cầu được gọi là lungta, nghĩa là "ngựa gió." Niềm tin này đơn giản một cách đẹp đẽ: khi gió thổi qua những lá cờ, nó mang những lời cầu nguyện và lời chúc phúc in trên cờ lan tỏa đi, gieo thiện chí, lòng từ bi và may mắn đến muôn loài.
Năm màu
Cờ cầu nguyện đi theo bộ năm màu, luôn theo cùng một thứ tự, mỗi màu gắn với một trong năm nguyên tố:
| Màu | Nguyên tố |
|---|---|
| Xanh lam | Bầu trời / không gian |
| Trắng | Không khí / gió |
| Đỏ | Lửa |
| Xanh lục | Nước |
| Vàng | Đất |
Khi được sắp cùng nhau, chúng tượng trưng cho sự cân bằng và hài hòa giữa các nguyên tố tạo nên thế giới.
Ngựa gió và ba viên ngọc
Nhiều lá cờ có hình ngựa gió ở giữa, mang trên lưng ba viên ngọc rực lửa. Ba viên ngọc ấy tượng trưng cho Tam Bảo của đạo Phật: Đức Phật, Pháp (Dharma, giáo lý của Ngài) và Tăng (Sangha, cộng đồng người tu tập). Con ngựa tượng trưng cho năng lượng nâng đỡ, biến vận rủi thành may mắn. Quanh hình ảnh này là các thần chú và lời cầu nguyện được in.
Khi cờ phai màu và sờn rách vì thời tiết, đó không phải là bỏ bê, mà có nghĩa là lời cầu nguyện đã được mang đi vào thế gian, và cờ mới được treo bên cạnh.
Khi nào và cách treo cờ
Việc treo cờ cũng có phép tắc. Nhiều người Tạng chọn ngày cát tường để treo cờ mới, thường quanh dịp Losar (Tết Tây Tạng), tin rằng thời điểm đó làm lời chúc phúc thêm mạnh mẽ. Cờ được căng thật cao, trên mái nhà, cầu và nhất là các đèo núi, để gió có thể thổi tới tự do. Vì lòng tôn kính, cờ cũ theo truyền thống không bị vứt vào thùng rác; khi được gỡ xuống, cờ có thể được đốt, để những phước lành còn lại bay lên trời. Là khách, cách ứng xử tử tế nhất là ngắm cờ, chụp cảnh quan và tuyệt đối không giật hay lấy cờ làm quà lưu niệm.
Bảo tháp: công trình của tâm giác ngộ
Gắn bó chặt chẽ với những vật dụng thường nhật này là các bảo tháp (tiếng Tạng gọi là chorten) bạn sẽ thấy khắp nơi, những công trình quét vôi trắng có mái vòm và chóp nhọn, tượng trưng cho tâm giác ngộ của Đức Phật. Người hành hương đi nhiễu quanh chúng theo chiều kim đồng hồ, giống như với bánh xe cầu nguyện và tường mani, thường lẩm nhẩm thần chú và lần chuỗi hạt khi đi. Bảo tháp, cờ, bánh xe và đá đều thuộc về một hệ ngôn ngữ sùng kính liên kết với nhau: hình thức khác nhau, nhưng cùng một thôi thúc làm cho thế gian ngập tràn lời nguyện.
Đá mani: lời nguyện khắc trên đá
Dọc các lối mòn, ở rìa làng, bên sông và bên tu viện, bạn sẽ thấy những phiến đá và tảng đá khắc chữ thiêng, thường xếp thành những bức tường dài hoặc đống đá cairn. Đó là đá mani.
Phần lớn được khắc thần chú Om Mani Padme Hum, thần chú vĩ đại của lòng từ bi gắn với Bồ Tát Quán Thế Âm (Chenrezig), vị Bồ Tát của lòng từ bi. Khắc thần chú và đặt phiến đá vào cảnh quan tự nó là một hành động sùng kính và tạo công đức, một lời cầu nguyện được hóa thành vật chất và để lại giữa đời cho người khác.
Có một phép lịch sự quan trọng ở đây: luôn đi qua tường mani và đống đá với chúng ở bên phải bạn, đi vòng quanh theo chiều kim đồng hồ, đúng theo phong tục Tây Tạng. Đừng bao giờ ngồi lên, trèo lên hay lấy đá đi.
Bánh xe cầu nguyện (bánh xe mani): lời nguyện được đặt vào chuyển động
Những ống trụ bạn thấy người hành hương quay, cùng những chiếc trống lớn hơn xếp dọc tường tu viện, là bánh xe cầu nguyện (bánh xe mani). Bên trong mỗi bánh xe là một cuộn giấy quấn chặt in thần chú, thường là Om Mani Padme Hum lặp lại nhiều lần.
Niềm tin là quay bánh xe mang lại công đức tương tự như đọc thần chú thành tiếng, và mỗi vòng quay được tính cho vô số lần lặp lại viết trên cuộn giấy bên trong. Đặc biệt với người cao tuổi hay người bận rộn, đây là một hình thức cầu nguyện liên tục và mang theo bên mình được.
Bánh xe cầu nguyện có nhiều kích cỡ. Loại cầm tay nhỏ, có quả cân để quay chỉ bằng một cái vẩy cổ tay, được mang theo ở mọi nơi. Những dãy dài bánh xe cỡ vừa xếp dọc tường tu viện và các vòng hành hương, được những bàn tay đi ngang qua lần lượt đẩy quay hết cái này đến cái khác. Và một số tu viện có những bánh xe khổng lồ, cao vài mét, cần sức thật sự mới quay được. Ở một số vùng, bạn còn gặp những bánh xe không quay bằng tay mà bằng dòng nước chảy hoặc hơi nóng bốc lên, để lời cầu nguyện tiếp tục suốt ngày đêm không ngừng, một ý tưởng khéo léo và lặng lẽ rằng phước lành không bao giờ phải dừng lại.
Luôn quay theo chiều kim đồng hồ
Bánh xe cầu nguyện luôn được quay theo chiều kim đồng hồ, vì nhiều lý do cùng chỉ về một hướng:
- Nó đi theo đường mặt trời băng qua bầu trời.
- Nó đưa các thần chú viết trên cuộn giấy lướt qua theo thứ tự đọc tự nhiên.
- Nó khớp với cách người Tạng đi nhiễu quanh các thánh địa theo chiều kim đồng hồ.
Nếu bạn được mời quay một bánh xe, quay theo chiều kim đồng hồ là cách tôn trọng để hòa cùng.
Một cảnh quan sống động lời nguyện
Khi bạn đã biết đọc những dấu hiệu này, Tây Tạng trông khác đi. Một con đèo giăng đầy lungta, bánh xe của một người hành hương bắt ánh sáng, một bức tường đá khắc bên đường mòn, tất cả cùng làm cả cảnh quan trở thành một biểu hiện sống của đức tin. Gió, bước chân, vòng quay: tất cả đều là lời nguyện trong chuyển động.
Nơi bạn sẽ thấy chúng trong chuyến đi. Ở Lhasa, Barkhor, vòng hành hương quanh chùa Jokhang (Đại Chiêu), được người hành hương đi theo chiều kim đồng hồ suốt cả ngày, tay quay những bánh xe cầu nguyện cầm tay; tour 5 ngày Lhasa và hồ Yamdrok của chúng tôi gồm một vòng kora Barkhor cùng tu viện Sera. Cờ cầu nguyện ấn tượng nhất ở các đèo cao trên đường về phía tây, như đèo Kamba La phía trên hồ Yamdrok và đèo Gawu La trên đường đến Everest, cả hai đều được băng qua trong tour 9 ngày trại nền Everest và Namtso.
Để thấy những truyền thống này trong bối cảnh sống động của chúng, hãy khám phá các tour Tây Tạng của chúng tôi, ghé trái tim tâm linh của vùng này ở Lhasa, hoặc đọc thêm trong cẩm nang về Phật giáo Tây Tạng và các tu viện. Về phép lịch sự khi đến thánh địa, xem quy tắc ứng xử của người Tạng: nên và không nên, và đừng ngại liên hệ với chúng tôi để lên kế hoạch cho một chuyến đi đầy tôn trọng.
Từ trang viết đến cao nguyên
Khám phá Tây Tạng cùng người có thể giải thích cho bạn
Các chuyến đi của chúng tôi do hướng dẫn viên người Tạng bản địa có giấy phép hành nghề dẫn đoàn, những người có thể giải thích cho bạn điều bạn đang thấy, dù là trong tu viện, trên cung đường hành hương hay giữa thảo nguyên. Đây là hai chuyến đi mà hầu hết du khách chọn để bắt đầu.
Lhasa & Yamdrok (5 ngày)
Lhasa · Hồ Yamdrok · Chùa Xiazhulin · Lhasa
Năm ngày xuất phát từ Lhasa: một buổi sáng thực hành nghề thủ công Tây Tạng, các nhà sư tranh biện ở Sera, cung điện Potala và chùa Jokhang, rồi một ngày vượt đèo Kamba La đến hồ Yamdrok và chùa Xiazhulin. Đây là chuyến đi Tây Tạng ngắn nhất của chúng tôi, chạy theo hình thức đoàn ghép vào các ngày cố định.
Everest & Namtso (9 ngày)
Lhasa · Hồ Yamdrok · Sông băng Karola · Shigatse · Rongbuk · Trại nền Everest · Shigatse · Lhasa · Namtso · Lhasa
Chín ngày thêm Namtso vào con đường đến Everest: các nhà sư tranh biện ở Sera, Potala và Jokhang ở Lhasa; hồ Yamdrok và, xa hơn, sông băng Karola trên đường về phía tây; một đêm tại trại nền Everest; Tashilhunpo; và chuyến đi trong ngày cuối cùng đến Namtso khi bạn đã thích nghi độ cao. Đoàn ghép, khởi hành theo ngày cố định.
Hỏi đáp
Bánh xe mani là tên gọi khác của bánh xe cầu nguyện Tây Tạng. Đó là một ống trụ, từ loại cầm tay đến loại cao vài mét, chứa cuộn giấy in thần chú Om Mani Padme Hum lặp lại nhiều lần, và đó là nguồn gốc của tên gọi. Quay bánh xe theo chiều kim đồng hồ được tin là mang lại công đức tương đương đọc tất cả thần chú bên trong, vì thế người hành hương liên tục quay chúng khi đi.
